Geplaatst op Geef een reactie

Wormen in de zomer

Zon

Het houden van wormen is een leuke en nuttige hobby waar je veel plezier aan kan beleven. Nu is het zo dat de zomer periode een spannende tijd kan zijn voor een wormenboer of hobbyist. Vooral wanneer je het kwik boven de 30 graden Celsius ziet komen en in de nacht niet ziet dalen onder de 20 graden.

Een wormenbak die eenmaal te heet is geworden kan veel problemen opleveren. Dit uit zich meestal in wormen sterfte. In een wormenkwekerij komt dit ook voor. Het lijken vooral de oudere wormen die hier last van kunnen krijgen in de warme periode. Wanneer de wormen in een koelcel worden gezet lijkt het weer beter te gaan. Zo zijn er thuis ook een aantal dingen die je kan doen.

Hier volgt het hitteplan voor de wormen.

1. Zorg dat de wormen zo koel mogelijk staan. tot max 5 graden. Een kelder is een ideale plek voor een wormentoren de temperatuur is hier constant.

2. Zorg dat de wormenbak niet te nat is en vul het indien nodig met wormenkweekgrond aan om de juiste vochtigheid te krijgen. Als je dit niet hebt kan je ook eventueel schoon papier gebruiken. Een wormenbak die te vochtig is in combinatie met hoge temperaturen is een dodelijke mix. Zorg dat de bak aan de droge kant is. Laat het kraantje van de lekbak eventueel openstaan zodat er geen vocht ophoopt in de lekbak. Wormen die in de lekbak willen schuilen voor de warmte kunnen dan niet verdrinken.

3. Haal wanneer het kan de deksel van de wormentoren af zodat eventuele hete vochtige lucht goed kan ontsnappen.

4. Voer de wormen tijdens de warme periode niet. Het verwerken van G.F.T. zorgt voor extra warmte in de bak. Haal eventueel rottend vochtig gft uit de bak.

5. Gebruik een tijdje alleen kweekgrond als voeding als de hoge temperatuur lang aanhoud.

6. verwijder eventueel de dode wormen. Dit houd de kwaliteit van de grond beter voor de wormen.

7. Leg een cola fles in de vriezer en leg de bevroren fles gewikkeld in kranten papier in de wormenbak. Het kranten papier geeft bescherming aan de wormen.

8. Een tip van Ben: Leg een natte handdoek over de wormentoren heen en richt een ventilator op de toren. Het verdampende vocht onttrekt warmte en de ventilator blaast het direct weg.

Iedereen veel succes met de warme dagen met deze tips zou veel ellende bespaard moeten blijven. Heb je zelf ook een paar goede tips laat het dan weten in de reacties hieronder.

Geplaatst op 18 Reacties

Wormentoren in de winter

Wormentoren in de winter

Foto: Brigitte T-S

De winter staat weer voor de deur. Tijd om een paar maatregelen te nemen voor de wormentoren.

Wanneer je zorgt dat de wormentoren goed draai en vol zit met relatief droog substraat dan kunnen ze de meeste zachte winters prima doorstaan.  Een plek in de luwte scheelt natuurlijk ook enorm. Een plek in de garage zou helemaal perfect zijn dan draait de wormentoren gewoon door in de winter, maar niet iedereen heeft er ruimte voor of wil dat liever niet. 

Mocht het erg hard gaan vriezen dan kan je de wormentoren altijd inpakken zoals in de foto hierboven. Houd hierbij wel rekening dat er voldoende frisse lucht in en uit kan. 

Mocht het na alle maatregelen de wormenbak toch helemaal bevroren zijn dan blijkt vaak in het voorjaar dat er weer nieuwe jonge wormen zijn uitgekomen. 

Geplaatst op 5 Reacties

Beestjes in de wormenbak

Met enige regelmatig krijg ik mail’s over verschillende beestje in de wormentoren. Soms uit interesse of soms uit paniek 😉
Al zijn er wel een aantal beestjes die wormen kunnen opeten toch zijn de meeste diertjes die je tegen komt nuttig en helpen de wormen mee in het proces.

In dit artikel proberen we een database aan te leggen van beestje die kunnen voorkomen in de wormenbakken torens en composthopen.

De eerste is Roofmijt.

Roofmijt
Foto: Louis v H ( foto sterk uitvergroot ware grote +/- 1 mm)

Er bestaan wel 45000 verschillende mijten waarvan er een aantal voorkomen in de wormentoren. Gelukkig komt de roofmijt ook voor in de wormentoren.

Roofmijt is te herkennen aan een snel lopende speldenknop. Sommige roofmijt soorten worden ingezet in de glastuinbouw om plagen te bestrijden. Roofmijt kan in sommige gevallen in overvloed voorkomen. Gelukkig is het een nuttig diertje. Zodra er minder te eten is voor de roofmijt zal hij weer in getallen afnemen. De roofmijt jaagt op o.a mijten en trips. De roofmijt die in de wormenmest voorkomt komt waarschijnlijk uit de Hypoaspis familie.  

Pissebedden
Springstaartjes
Mieren

Potworm

Potwormen komen vaak voor in een wormentoren. De potwormen zijn niet schadelijk in een worentoren en helpen de wormen mee in het verwerkingsproces. Helaas is wet wel zo dat potwormen levend organisch materiaal eten. Dit houd in dat ze dus ook wortels van planten eten.

Potwormen kan je bestrijden door een laagje zand van ongeveer 2 cm toe te voegen in de bovenste laag van de bovenste bak. Wanneer je 2 weken wacht dan kunnen de vliegjes geen nieuwe eitjes meer leggen in de bodem. In deze periode kan je de wormen niet voeren in de bovenste bak.

Fruitvliegjes

Fruitvliegjes zijn meestal geen welkome gasten maar helaas gaan ze vak wel hand in hand met een wormentoren. Meestal zijn het er maar een paar maar soms kan het een heuse plaag zijn. Het kan zijn dat je er vanzelf weer vanaf komt. Maar wil je daar niet op wachten dan kan je er ook een laagje zand van een ongeveer een dikke cm over de bovenste bak strooien eventueel in combinatie met lavameel.

Het zand zorgt ervoor dat de fruitvliegjes geen nieuwe eitjes meer kunnen leggen in het gft en het lavameel zorgt dat de ph minder gunstig wordt voor fruitvliegjes. Het is dan belangrijk dat er even niet gevoerd wordt ongeveer 2 tot 3 week. De cyclus van de fruitvliegen is dan doorbroken waardoor de populatie zal afnemen of verdwijnen. Dit werkt ook voor de varenrouwmug en andere vliegjes die de eitjes leggen in de wormentoren.

Het is sowieso aan te raden om af en toe een klein wolkje lavameel in de wormen toren te doen om de ph gunstig te houden. De wormen eten er ook van en de mineralen zorgen voor een mooier eind product namelijk de wormenmest.


Duizendpoot

Heeft u ook foto’s van dit diertje in uw wormenbak stuur ze dan op naar info@wormenkwekerijwasse.nl

Geplaatst op 3 Reacties

Compost maken

compost maken

Compost maken  kan je leren

Want wat is er lekkerder en milieuvriendelijker dan eten uit eigen tuin, waarvoor je zelf je handen vies hebt gemaakt en met veel liefde (en moeite) een mooi boerenkoolbed hebt gekweekt? Onontbeerlijk voor een gezonde moestuin is de bemesting. Dat wil je natuurlijk zo milieuvriendelijk mogelijk doen.
Een aardig gedeelte van je G.F.T. kan je kwijt in een wormentoren, maar voor het grotere werk biedt de composthoop een uitkomst. Compost maken lijkt vrij eenvoudig te maken: je gooit je GFT-resten op een bult en wacht tot het zover vergaan is dat je de dampende drek onder de grond kunt spitten. Dacht je. Na enkele maanden kom je erachter dat het vooral een stinkende hoop blubber is geworden, die alleen maar vliegen en mieren aantrekt. Helaas komt er iets meer bij kijken en is niet iedere halfvergane stof geschikt. Daarom deze kleine toelichting.

Wat is een composthoop?

Een composthoop of -bak is een opstapeling van organisch materiaal dat dankzij microbiologische processen langzaam inteert. Zo blijven gezonde voedingsstoffen over, die je kunt verspreiden over je tuin, als gezonde voedingsbodem voor je planten. Werd een composthoop vroeger gewoon achterop het land of in de volkstuin gemaakt, tegenwoordig zijn er verschillende compostbakken van kunststof verkrijgbaar. Daarmee hou je de compostbult uit het zicht, de geur beperkt het verteringsproces onder controle. Ook voorkomt het dat het organische materiaal uitdroogt. Wel dien men rekening te houden dat de bodem van de compostbak de grond raakt zodat wormen en andere beestjes vrij in en uit kunnen lopen om mee te helpen met het proces.

Hoe het werkt: Compostering en de beestjessauna

Allerhande beestjes, schimmels, bacteriën en wormen eten de verschillende materialen langzaam op. Samen helpen ze mee om compost te maken. Daarbij scheiden ze gassen en warmte uit en produceren gezonde meststoffen. Die zijn op hun beurt weer heel geschikt als voedingsmateriaal voor de planten, die mineralen en voedingsstoffen nodig hebben om te groeien. Voor een open compostbult geldt: hoe groter hoe beter ( minimaal 1 meter doorsnee). Want als de bult blootstaat aan de open lucht, droogt het te snel uit en koelt het teveel af. Met een compostbak heb je daar minder last van maar ook hier geld hoe groter het compostbak hoe makkelijker het proces gaat. Bacteriën en schimmels hebben het graag warm en vochtig. Een goede compostbult is als het ware een sauna voor micro-organismen. De temperatuur in de bult kan soms oplopen tot wel 70 °C! Vandaar dat het zo dampt.

Wat mag er wel en niet in de compostbak?

Wat mag niet worden gecomposteerd
Wat mag er wel of juist niet op de composthoop

Eigenlijk mag iedere plantaardige stof bij in de composthoop. Hoe gevarieerder, hoe beter, want dan krijg je compost die voor meerdere doeleinden geschikt is. Het pas gemaaide gras, groente-, fruit- en tuinafval, kleine takken, heggensnoeisel, onkruid, eierschalen… als het maar onbewerkt en onbespoten is. Ook koffiefilters en theezakjes kunnen erbij ( houd rekening met micro plastic is sommige theezakjes en koffiefilters). Houd je grotere stukken of de bladstam van een bloemkool of rode kool over, snijd ze dan kleiner. Dat versnelt het verteringsproces, omdat de bacteriën het materiaal dan van meerdere kanten kan “aanvallen”. Dode bladeren kunnen erg droog worden. Hoewel ze uitstekend in je compostbult passen, zul je toch even in de gaten moeten houden of de bult niet uitdroogt.

Kookresten zoals uitgekookte spinazie kunnen er wel tussen, maar alleen als je het goed verspreidt. Te natte groenten kunnen op den duur een viezige brij gaan vormen, waar nauwelijks nuttige voedingsstoffen in zitten. Probeer gezouten of gekruide groenten en vettige resten te vermijden. Die zorgen namelijk voor verzuring van de compostbult en dat kan nadelig zijn voor je uiteindelijke moestuin. Ook zijn jus, vet, vlees- en visresten niet handig. Naast dat ze gaan stinken en te traag ontbinden, leveren ze geen goede stoffen op. En trekken ze ratten en ander ongedierte aan.

Een korte samenvatting is eigenlijk: alles wat plantaardig en onbewerkt is.

Lijst van geschikte materialen om compost te maken

  • Groenteafval (rauw en onbewerkt)
  • Fruit en schillen
  • Doppen van pinda’s en andere noten
  • Koffiefilters, koffiedik (Let op of er geen plastic inzit)
  • theezakjes (Let op of er geen plastic inzit)
  • Gemaaid gras
  • Heggensnoeisel
  • Bladeren
  • Kleinere takken
  • Onkruid
  • Dode en verlepte bloemen en planten
  • Eierschalen
  • Kippen-, duiven- en konijnenmest
  • Stro, zaagsel
  • Potgrond, turf

De composthoop opbouwen

Werk je in de open lucht, dan is het handig om goed na te denken over de plaatsing van je composthoop. Waar moet -ie komen? Onder een afdak is niet handig, omdat er dan te weinig vocht en regen inkomt. Maar helemaal in de open lucht is ook niet verstandig, omdat er dan te veel regen in kan komen en de voedingsstoffen eruit spoelen. Ergens half onder een boom of haag is een mooie plek.

Dan de indeling van je composthoop. Hou je het bij een gewone bult of ga je voor een bak, kuil of compostvat? Wat je ook kiest, het makkelijkst is om te zorgen voor wanden die de compostbult beschutten. Zo voorkom je warmte- en vochtverlies.

Stap 1: lagen maken

Begin met ruwere materialen als takjes en bladeren (bruin materiaal). Dat zorgt namelijk dat de lucht er ook onderin beter tussen kan en dat vinden de schimmels en bacteriën wel zo prettig. Meng daar de wat lichtere materialen doorheen, zoals gemaaid gras en snoeisel. Daar kunnen de GFT-resten bovenop. Blijf zorgen voor afwisseling en dat de compostbult goed kan luchten.

Stap 2: bedekken

Staat de winter voor de deur, dan kun je op een open composthoop een laag bladeren leggen als warme mantel. Onthoud dat composteerprocessen het beste werken bij 70 °C en dat een compostbak of -ton meer warmte vasthoudt dan een losse bult op de grond. Op zich ook niet zo erg, want ’s winters groeit er toch niets en hoef je niets met je compost te doen. Maar hoewel regen misschien minder gunstig is, kan een laag sneeuw helemaal geen kwaad. Vraag de noordpoolbewoners maar hoe goed het warmte vasthoudt. Als het smelt is het meteen weer goed voor de vochtigheid.

Stap 3: natmaken

Kijk maandelijks of je compost nog nat genoeg is. Het hoeft niet drijfnat te zijn, een beetje vocht is genoeg. Een vochtig klimaat is gunstig voor bacteriën en schimmels. Vind je het aan de droge kant, dan doen een paar minuten met de tuinslang wonderen. Is het te nat, dan kun je het een tijdje afdekken met een zeil voor een nieuwe regen bui.

Stap 4: omscheppen

Als je een maand of twee verder bent, wordt het tijd om te gaan doorluchten. Zo zorg je dat oud compostmateriaal vermengd raakt met nieuw, zodat de bult homogener composteert. Bij sommige compostbakken wordt een beluchtingshaak geleverd. Een soort pook met een weerhaak die je tot op de bodem kunt duwen en weer terughalen, zodat de onderste en bovenste lagen gemengd worden.

Stap 5: wachten

Laat de bacteriën, schimmels en de wormen het werk doen. Dan kun je je ondertussen bedenken wat je dit jaar allemaal gaat planten in je moestuin.

Na compost maken komt Compost gebruiken

Het voorjaar staat voor de deur! Tijd om te bemesten! Compost kan je mengen met wormenmest, lavameel en guano. Zo ben je geen kunstmest meer nodig. Is het tijd om je compost te verspreiden, zorg dan dat je een beetje compost overhoudt. De oude compost zit vol bacteriën, schimmels en wormen die weer aan de slag kunnen en weer als bodem dienen voor je volgende lichting nieuwe compost.

wur.nl

Veel plezier met je composthoop! Heb je een opmerking of aanvulling laat een reactie achter.

Geplaatst op 15 Reacties

Plastic in koffiepads?!

Niet lang geleden kreeg ik een bericht van Mieke

Hallo Frank, ik heb gelezen dat koffiepads (Senseo) niet bij het gft mogen. Ik doe ze al 2 jaar in mijn compostvat en in mijn wormentoren. Mag dat wel? Ze leven trouwens nog steeds… de wormen.
Groeten, Mieke

Zelf heb ik jaren een Senseo gehad en koffiepads aan mijn wormen gegeven zonder enige problemen. Ik zou ook geen reden kunnen bedenken waarom er geen koffiepads in de compostbak of wormenbak mogen. Totdat: Mieke en Jan met een antwoord kwamen wat mij erg verbaasde

Hallo Frank,
In het laatste nummer van de Consumenten gids staat bij de lezersvragen”
Zijn gebruikte koffiepads composteerbaar? oftewel moeten ze bij het gft-afval of bij het restafval?
Antwoord:
In bijna alle theezakjes en koffiepads zit kunststof om ze te sealen. U moet ze dus weggooien in de restafvalbak en niet bij het gft-afval. Losse thee of koffiedrap mag wel in de biobak. Op de website van Milieu Centraal staat een afvalscheidingswijzer (afvalscheidingswijzer.nl) waarin u kunt opzoeken wat in welke afvalbak hoort.
Ik heb dat nagezocht en het staat er inderdaad op.
Wat nu??
Groeten, Mieke

in het filterpapier van coffeepads is kunststof verwerkt…aldus milieu centraal….afvalscheidingswijzer

Jan

Het blijkt dat zowel in theezakjes als in koffiepads plastic verwerkt kan zijn. Ontzettend jammer is dat. Een mooi product wat na gebruik volledig te composteren zou zijn en ook nog eens mooie compost op zou opleveren. In koffie zit ( analyse Starbucks ) N = 2,28%, P = 0,06% en K = 0,6%. Op zich een mooie waarde. Het is dan ook om te huilen dat hierin voor het gemak plastic in wordt verwerkt en het daarom niet meer in de compostbak of wormenbak mag en dus restafval wordt en in de verbrandingsoven terecht komt.

Dus alle theezakjes en koffiepads bij het restafval?

Gelukkig schijnt niet in alle verpakkingen plastic verwerkt te zijn, alleen is het nadeel dat het niet altijd te zien is. Waar je het wel aan kunt zien is het volgende:

Wanneer het theezakje dicht geperst is kan je er bijna zeker van zijn dat er plastic in zit. Er is een soort lijm gebruikt om de zakje te sealen. Wanneer het touwtje van het theezakje vastzit met een sticker of is vastgelijmd, zit er hoogstwaarschijnlijk ook plastic in.

Thee zakje plastic

Foto 1: Theezakje geseald en touwtje vast geplakt, hiervoor is plastic gebruikt.

Dus is je theezakje dichtgenaaid of zit er een nietje in het theezakje, dan zit je alweer een stuk beter. Maar ook dan is het nog mogelijk dat er plastic in het ”papier” van het theezakje of koffiepad zit verwerkt.

theezakje genaaid

Foto 2: Theezakje dichtgenaaid of geniet. Hiervoor is geen plastic gebruikt.

Hoe kom je erachter of er ook plastic in jouw theezakje of koffiepad zit?

Nou gewoon… bellen met de fabrikant alla Keuringsdienst van waarde. De volgende merken hebben Roos en ik in het keukenkastje staan:

Zonnatura
Jumbo 100% natuurlijk
Lord Nelson
AH Kruiden voor 1 kop
Shotimaa

Morgen ga ik beginnen met het bellen van deze merken en ga ik de vraag stellen of er ook plastic verwerkt zit in de theezakjes.
Wij hebben zelf geen koffiepads meer, maar ook hier ga ik van een aantal merken navragen of er plastic in hun pads is verwerkt. Zodra ik meer informatie heb, verwerk ik het in dit artikel.

Inmiddels contact gehad met de klantenservice 23-01-2019

Inmiddels hebben we contact gehad met verschillende theezakjes verkopers, hier komt duidelijk naar voren dat in alle theezakjes plastic zit. Wel zit er verschil in de hoeveelheid plastic per zakje. Op foto 1 is het touwtje vast geplakt dit is gebeurt met een kleine hoeveelheid acryl. Ook is duidelijk te zien dat het zakje geperst is ook hiervoor gebruikt men plastic. En als laatste zit er ook een plastic vezel door het papieren zakje om het zakje sterker te maken. Op foto 1 zit dus het meeste plastic.

Foto 2 bevat al weer een stuk minder plastic, maar ook hierin is een beetje plastic voor het sealen gebruikt ( al is de sealrand alweer een stuk kleiner dus minder acryl gebruikt) Het touwtje is erin genaaid hier is geen plastic voor gebruikt. Helaas zit ook in het papier van het zakje een plastic vezel verwerkt.

Volgens de fabrikant zijn theezakjes altijd( in ieder geval de afgelopen 10 jaar ) al gemaakt met plastic. Omdat in Nederland het afval steeds meer wordt gescheiden is hiervoor meer aandacht gekomen. Helaas er is dus geen theezakje in Nederland zonder plastic. Aldus de verschillende klantenservices. Zonnatura zegt bezig te zijn met het ontwikkelen van een theezakje zonder plastic en heeft de ambitie om als eerste in Nederland die een theezakje te leveren zonder plastic. Wanneer dit lukt zal dit op de verpakking komen te staan. Dus tot die tijd maar losse thee gebruiken of de zakjes scheiden van de thee 🙂

Hoofdstuk thee gesloten toch?…24-1-2019

Na wat graven zijn we terecht gekomen bij een fabriek die filterpapier levert aan theezakjes- en koffiefilterfabrikanten. Hier horen wij een heel ander verhaal nl.. Hier krijgen we te horen dat er wel degelijk fabrikanten zijn die theezakjes maken zonder plastic vezels, o.a Simon Levelt. Deze fabrikant gebruikt een soort tandwielpers om de vezels in elkaar te drukken zonder gebruik te maken van een
polyethyleen mix. Ook Organic Flavour gebruikt geen plastic in zijn zakjes en sealrand.

Dus toch veilige thee

Het lijkt dat juist de oude machines van ”vroeger” prima instaat zijn om zonder plastic theezakjes te maken. Juist de nieuwe machines die gebruik maken van een seal techniek, gebruiken plastic. De reden is natuurlijk dat er met sealen meer zakjes per uur gemaakt kunnen worden en zo het product goedkoper gemaakt kan worden. Gelukkig zijn er dus al fabrikanten welke geen plastic gebruiken in de thee zakjes. Namelijk:

Organic Flavour
Simon Levelt
Pukka
Yogi

Weet jij ook een merk dat geen plastic gebruikt in hun zakje laat het ons weten in een reactie beneden. Of twijfel je aan een merk laat hieronder een reactie achter.

Nu nog de koffiepads

Nu weet ik al bijna zeker dat in alle koffiepads ook plastic zit verwerkt aangezien ook deze pads geseald zijn en een plastic vezel in het ”filterpapier” zit. Maar gelukkig kunnen we de ouderwetse koffiefilter zakjes nog met een gerust hart op de composthoop of wormenbak gooien……Toch?

Is een koffiefilter ook geseald??

to be continued……….

Geplaatst op 12 Reacties

Groene Passie Beurs 2018

Op de valreep staan we dit jaar nog 1 keer met Wormenkwekerij Wasse en Franky’s Flora  op een beurs. Deze keer staan we op de ”Groene Passie” Beurs.

Een wereld met volop bloemen, fruit en mooie groenten in plaats van stenen en beton. Tijdens Groene Passie leer je allerlei nieuws over moestuinieren, permacultuur en voedselbossen. Ecologisch tuinieren is het hoofdthema van de beurs. Daarnaast is er volop aandacht voor duurzaam leven, natuurlijk opgroeien en eerlijk eten!Een dag vol informatie en inspiratie voor het hele gezin, met tientallen standhouders, workshops en lezingen.

De beurs vindt binnen plaats in de Cultuurkoepel op Landgoed
Willibrordus Heiloo. Parkeren is gratis.

 

Roos en ik hebben er weer veel zin in. Wij mogen 3  x 2 vrij kaarten weggeven voor de Groene passie beurs. De eerste drie die hun naam doorgeven krijgen 2 plekken op de gasten lijst. En wie weet zien we elkaar in Heiloo op de Groene Passie beurs. Voor meer informatie is hier de website van Groene Passie